Nielegalna działalność gospodarcza – jakie są konsekwencje?

Chcesz założyć własną działalność gospodarczą? Prowadzisz firmę i chcesz uniknąć kar, związanych z niewywiązaniem się z należących do Ciebie obowiązków? Dowiedz się, czym jest nielegalna działalność gospodarcza, jakie są jej konsekwencje oraz w jaki sposób ich uniknąć. 

Nielegalna działalność gospodarcza – czym jest?

Definicję działalności gospodarczej można znaleźć w wielu ustawach, takich jak ustawa o podatku dochodowym czy ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Większość sformułowań jest do siebie bardzo zbliżona i sprowadza się do kilku podstawowych informacji. Działalność gospodarcza traktowana jest jako zarejestrowana i zorganizowana działalność, która ma na celu zyski finansowe. Wykonywana jest w sposób ciągły przez określoną osobę we własnym imieniu. Wszelkiego rodzaju prowadzenie działalności zarobkowej bez zarejestrowania firmy w państwowym urzędzie, traktowane jest jako nielegalna działalność gospodarcza. Jest to traktowane jako przestępstwo i prowadzi do określonych konsekwencji w postaci nałożenia odpowiednich kar.

Kiedy działalność gospodarcza jest legalna?

Nałożenie kar, wynikających z nielegalnej działalności, nie grozi przedsiębiorcy, który zarejestrował swoją firmę w urzędzie lub gdy jego przychody uzyskiwane są w postaci umowy o pracę, dzieło, zlecenia, najmu lub sprzedaży praw autorskich. Działalność traktowana jest jako nielegalna nie tylko w przypadku, gdy odbiega od prawnej definicji. Kary mogą wynikać również z nieprawidłowego prowadzenia biznesu lub niewywiązywania się z obowiązków przedsiębiorcy

Nielegalna działalność gospodarcza – kara

Konsekwencje prowadzenia nielegalnej działalności gospodarczej wprowadza się między innymi za:

  • niepłacenie podatków oraz VAT-u, 
  • brak prowadzenia odpowiednich dokumentacji,
  • niepłacenie składek.

Wysokość oraz rodzaj kary, którą zostanie obarczony przedsiębiorca, zależy od wielkości wykroczenia. Wśród najczęściej używanych konsekwencji wyróżnia się:

  • mandaty,
  • obowiązkowe nadpłaty zaległości wraz z naliczonymi odsetkami,
  • sankcje gospodarcze,
  • kary finansowe.

Czym skutkuje niezgłoszenie do CEIDG?

CEIDG, czyli Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej jest elektronicznym rejestrem wszystkich przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą w Polsce. Już na samym początku działalności należy zgłosić firmę do CEIDG. Wystarczy założyć profil zaufany, a cała rejestracja może odbyć się za pomocą Internetu. Przedsiębiorca zobowiązany jest także do informowania o wszelkich zmianach biznesowych, takich jak zmiana siedziby firmy, wprowadzenie nowych działań, przejście na innego rodzaju dokumentowanie działań rachunkowych. Niezarejestrowanie biznesu do CEIDG oraz zaniechanie obowiązku aktualizacji do 7 dni od powstania zmian, skutkuje grzywną lub nawet karą ograniczenia wolności. 

Jakie sankcje grożą za niepłacenie składek?

Każdy przedsiębiorca, który zaczyna swoją przygodę z biznesem, musi zarejestrować firmę w ZUS oraz opłacać składki społeczne i zdrowotne. W ZUS prowadzone są odpowiednie dokumentacje, które weryfikują wywiązywanie się z obowiązków przedsiębiorcy. Jeżeli urzędnicy stwierdzą, że właściciel firmy nie płaci składek ZUS, to rozpoczęta zostanie weryfikacja. Udowodnienie działań gospodarczych bez rejestracji w ZUS skutkuje nałożeniem kar, takich jak:

  • opłacenie zaległości, wyliczonych od momentu rozpoczęcia działalności,
  • zapłacenie odsetek od zaległej kwoty,
  • wymierzenie opłaty, sięgającej 100% nieopłaconych składek (w niektórych przypadkach).

Kara za niewystawienie faktury

Prowadzenie działalności gospodarczej zobowiązuje do wystawiania faktur. Od 2014 roku obowiązek ten dotyczy osób, którzy są zobligowani do płacenia VAT, jak i tych, którzy nie muszą płacić podatku VAT. Faktury należy:

  • wystawiać,
  • wręczać nabywcom (czasami tylko na ich żądanie),
  • przechowywać. 

Ominięcie któregoś z kroków jest kwalifikowane jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. O tym, jak zakwalifikowany będzie występek, decyduje kwota straty, na którą przedsiębiorca naraził (lub mógł narazić) fiskusa. 

Niepłacenie podatków i VAT-u – kary

Osiąganie przychodów obliguje do ich opodatkowania. Dotyczy to wszystkich osób, które osiągają jakieś przychody, nawet jeżeli nie są przedsiębiorcami. Brak zapłacenia podatku traktowany jest jako osiągnięcie przychodu z nieujawnionych źródeł. Tego rodzaju działanie wiążę się z koniecznością uregulowania opłat, wraz z odsetkami. Niektórzy przedsiębiorcy są również zobowiązani do płacenia podatku VAT. Jeżeli urzędnicy stwierdzą, że jest taka konieczność lub zaistniała ona w trakcie prowadzenia działalności (np. przekroczono limit sprzedaży) to właściciel firmy musi płacić VAT. Jeżeli nie został on zapłacony, mimo obowiązku, są wyciągane odpowiednie konsekwencje w postaci uiszczenia zaległych kwot wraz z odsetkami. 

Konsekwencje za brak prowadzenia księgowości

Brak rejestracji firmy wiążę się również z tym, że przedsiębiorca nie prowadzi księgowości. Działania księgowe w firmie są związane między innymi z:

  • prowadzeniem KPiR,
  • obowiązkiem składania deklaracji VAT,
  • posiadaniem ewidencji sprzedaży VAT,
  • prawidłowego rozliczania podatku dochodowego.

Źle prowadzona księgowość w firmie lub jej brak, prowadzi do ukarania grzywną. Każde zaniechanie związane z księgowością jest traktowane jako osobne wykroczenie, a właściciel firmy może ponieść karę za każdą rzecz osobno.  

Brak kasy fiskalnej – grzywna

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą sprzedaż na rzecz osób prywatnych, są zobowiązani do posiadania kasy fiskalnej oraz wystawiania paragonów. Wiąże się to również z innymi obowiązkami, takimi jak sporządzanie dobowych czy miesięcznych raportów. Niedopełnienie któregoś z tych obowiązków, prowadzi do wręczenia przedsiębiorcy mandatu. Wysokość kary finansowej zależy często od tego, jak duże były, niezarejestrowane przez kasę fiskalną, obroty. 

Nielegalna działalność gospodarcza – brak przywilejów

Rejestracja firmy wiążę się z dodatkowymi ulgami, które często ułatwiają prowadzenie biznesu. Jeżeli przedsiębiorca nie wywiąże się z obowiązku zarejestrowania firmy, ominą go również wszystkie przywileje. Wśród nich, najczęściej wyróżnia się:

  • możliwość odliczenia VAT w trakcie zakupów,
  • kwartalne rozliczanie podatków,
  • ujmowanie wydatków w kosztach,
  • swobodną współpracę z innymi przedsiębiorstwami,
  • możliwość poszerzania działalności,
  • uzyskiwanie dofinansowanie na założenie oraz rozwój firmy.

W przypadku chęci założenia własnej działalności gospodarczej warto zgłosić się do ekspertów w dziedzinie księgowości, którzy pomagają w rejestracjach firm w urzędach. Profesjonaliści upewniają się, że wszystkie działania firmy są zgodne z prawem. Dzięki temu przedsiębiorców omijają wszystkie konsekwencje związane z nielegalną działalnością gospodarczą. 

Skontaktuj się z nami

Aby nawiązać współpracę zostaw nam swój numer telefonu lub adres e-mail.

Zaznacz co Cię interesuje, a my skontaktujemy się z Tobą tak szybko, jak to możliwe.