Decydując się na założenie własnej firmy zastanawiamy się nad tym jak nazwać firmę, jak zaprojektować logo czy wizytówki. Zastanawiamy się też co zrobić żeby nie przepłacać, być może mieć coś za darmo. Zamiast w biurze, zacznijmy w domu. Tak, na początku zawsze szukamy oszczędności. W tym miejscu często zapominamy o jednej z najważniejszych rzeczy, a więc doborze odpowiedniej formy opodatkowania dla naszego biznesu. Jest to o tyle istotne, że wyboru odpowiedniej formy opodatkowania możemy dokonać wyłącznie raz w roku, a źle dobrana może sprawić, że każdego kolejnego miesiąca z kasy firmy ubywać będą niepotrzebne złotówki na zobowiązania podatkowe.

Złotówki, których nie wydalibyśmy, gdybyśmy dobrali odpowiednią formę opodatkowania podatkiem dochodowym. W tym artykule dowiesz o 3 podstawowych formach opodatkowania podatku dochodowego w Polsce, a są to:

  • opodatkowanie na zasadach ogólnych
  • podatek liniowy
  • ryczałt

Dowiesz się czym się od siebie różnią i która będzie najodpowiedniejsza dla Twojej firmy. 

Wybór formy opodatkowania w przypadku działalności gospodarczej deklarujemy już na etapie rejestracji działalności na druku CEIDG-1 (wniosek o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej). O tym jak otworzyć działalność gospodarczą pisałem tutajPoszczególne formy opodatkowania różnią się od siebie przede wszystkim stawkami oraz podstawą do ich naliczania. Różnice przedstawia poniższa grafika.

Opodatkowanie na zasadach ogólnych – czym to w zasadzie jest?

Wciąż najpopularniejszą i najczęściej wybieraną formą opodatkowania w Polsce jest opodatkowanie na zasadach ogólnych. Dlaczego przedsiębiorcy w Polsce najczęściej decydują się na taką formę rozliczania podatku dochodowego? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Nie ulega wątpliwości, że najczęściej jest to najkorzystniejsza pod względem fiskalnym forma opodatkowania dla najmniejszych firm, których dochody roczne nie przekraczają 85 000 zł. Część przedsiębiorców decyduje się również na tę formę opodatkowania ze względu na fakt, iż jest ona bardzo popularna, zatem zakłada się, że również najbardziej korzystna. Czy aby na pewno? Odpowiedź jest jak zawsze prosta – to zależy. 

Analizę tej formy opodatkowanie należy rozpocząć od określenia stawki podatku oraz podstawy jego naliczania. W przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych podatek naliczany jest od dochodu, nie przychodu. Zatem przychód minus koszty równa się dochód. Jest to tzw. podatek progresywny, ponieważ wysokości stawki podatku dochodowego zależna jest od wysokości osiąganych dochodów.  

Jeżeli nasze dochody nie przekroczą kwoty 85 000 zł netto rocznie – stawka podatku dochodowego wyniesie 17%. W przypadku, gdy nasze dochody będą wyższe – od każdej zarobionej złotówki powyżej kwoty 85 000 zł zapłacimy tzw. podatek dla najbogatszych, a więc podatek w wysokości 36% od wypracowanego dochodu. Jest to najwyższa stawka podatku w polskim systemie podatkowym. Zatem czy opodatkowanie na zasadach ogólnych opłaca się większości polskim firm? No oczywiście, że nie. Jeżeli nasze średnie dochody przekraczają znacznie kwotę ok 7 000 zł miesięcznie to zdecydowanie nie jest to odpowiednia forma opodatkowania dla naszej firmy. Jest to najlepsza forma opodatkowania dla przedsiębiorców, którym nie opłaca się rozliczanie w formie ryczałtu. Zatem jest to forma opodatkowania przeznaczona dla firm, które generują spora ilość kosztów. 

Przykład:

Pan Andrzej prowadzący hotel zastanawia się nad opodatkowaniem w formie ryczałtu lub zasad ogólnych. Dochody Pana Andrzeja to 70 tys rocznie, przychody – 500 tys rocznie, koszty – 430 tys rocznie.

Wybierając ryczałt Pan Andrzej zapłaci podatek w wysokości 8,5 % od uzyskanego przychodu (500 tys zł). W przypadku zasad ogólnych zapłaci podatek w wysokości 17% od uzyskanego dochodu (70 tys zł). Zatem wyraźnie widać, że bardziej opłaca się Panu Andrzejowi zapłacić wyższą stawki podatku, liczona jednak nie od przychodu, lecz od dochodu.

Podatek liniowy – dla kogo?

Przedsiębiorcom, którzy w dalszym ciągu chcą rozliczać się z podatku dochodowego płacić podatek od dochodu, a których dochody przekraczają kwotę 85 000 zł rocznie z pomocą przychodzi podatek liniowy. Podatek liniowy pozwala nam również płacić podatki uzależnione od dochodu, nie przychodu. Stawka podatku liniowego jest wyższa niż pierwszy próg podatkowy w przypadku zasad ogólnych. Stawka podatku liniowego to 19% od uzyskanego dochody. Podatek ten nie jest jednak podatkiem progresywnym. Jak sama nazwa wskazuje podatek liniowy jest stały – niezależnie od wysokości osiągniętych przez podatnika dochodów. 

Zatem widać wyraźnie, że w przypadku, gdy Pan Andrzej z poprzedniego przykładu zacznie osiągać wyższe zarobki i przekroczy próg 85 000 zł zł o np 30 000 zł to najkorzystniejszą forma opodatkowania dla niego będzie podatek liniowy. 

Ryczałt – dla kogo?

Zarówno w przypadku rozliczania się w oparciu o zasady ogólne i podatek liniowy, przedsiębiorca płaci podatek uzależniony od wysokości osiąganych dochodów. Co do zasady jest to najkorzystniejsza forma opodatkowania, bo przecież ciężko sobie wyobrazić dobrze prosperujące przedsiębiorstwo bez kosztów. Nie mniej na rynku działają firmy, których koszty są bardzo niskie. Tutaj najcześciej rozmawiać będziemy o małych firmach jednoosobowych, które sprzedają usługi ściśle związane z wartością intelektualną. 

Przyjmij sobie za przykład Pana Andrzeja, który prowadzi firmę, która projektuje strony www. Jedynym kosztem Pana Andrzeja może być np. program graficzny w subskrypcji za 50 zł miesięcznie. W takiej sytuacji warto byłoby sprawdzić czy Pan Andrzej nie może płacić niższej kwoty podatku liczonego od przychodu. W takiej sytuacji zdecydowanie lepszym pomysłem będzie rozliczyć się w formie ryczałtu. 

Taką formę opodatkowania najczęściej wybierają przedsiębiorcy budowlanej, ponieważ dla nich przewidziano stawkę w wysokości 5,5% od uzyskanego przychodu. Zryczałtowany podatek jest stały i jego wysokość nie zmienia się wraz ze wzrostem przychodu przedsiębiorcy. Stawki zryczałtowanego podatku dochodowego zmieniają się nie w zależności od dochodu czy przychodu przedsiębiorcy, lecz w zależności od przedmiotu działalności. Przykładowo przedsiębiorca trudniący się handlem zapłaci 3% zryczałtowanego podatku dochodowego, a przedsiębiorca, który zajmuje się fotografią zapłaci 17% od uzyskanego przychodu. O wysokościach stawek zryczałtowanego podatku dochodowego w poszczególnych branżach napisałem w innym artykule. 

Kiedy można zmienić formę opodatkowania?

Zgodnie z z przepisami ustawy o PIT (art. 9a ust. 1) ustawy o PIT jeżeli przedsiębiorca nie zadeklaruje konkretnej formy opodatkowania to jego dochody opodatkowane zostaną na zasadach ogólnych. 

Od 1 stycznia 2019 roku podatnik może dokonać zmiany formy opodatkowania na:

  • 19% stawki podatku (podatek liniowy) lub ryczałtu w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy w roku podatkowym przychód albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu roku podatkowego;

Podsumowując, powyższy przepis pozwala nam na dokonanie zmiany formy opodatkowania raz w roku. Najczęściej będzie to termin do 20 stycznie każdego roku, chyba, że w danym roku pierwszy przychód osiągniemy w miesiącu późniejszym. Wtedy zmiany możemy dokonać do 20 dnia miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym osiągnęliśmy dochód. 

Przykład:

Pan Andrzej w 2019 roku rozliczał się z podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Pan Andrzej przewidział jednak, że w 2020 roku jego dochody  znacznie wzrosną i postanowił zmienić formę opodatkowanie na podatek liniowy. W styczniu i lutym jednak nie wystawił żadnej faktury. Pierwszą fakturę po wykonanej pracy wystawił dopiero 2 marcu 2020 roku. 

Pytanie: Do kiedy Pan Andrzej miał termin na zmiany formy opodatkowania?

Odpowiedź:

Pan Andrzej osiągnął swój pierwszy przychód w 2020 roku dopiero w miesiącu Marcu, zatem ma czas na zmianę do 20 dnia następującego po miesiącu, w którym uzyskał pierwszy przychód. Pan Andrzej ma czas na zmianę formy opodatkowania do 20 kwietnia 2020 roku. 

Aby dokonać zmiany formy opodatkowania, podatnik powinien wypełnić formularz CEIDG-1. Może to zrobić przez internet lub w urzędzie lista lub gminy.

Podsumowując, jeżeli nasz biznes nie generuje dużo kosztów być może warto sprawdzić jakie ustawodawca przewidział dla naszej branży stawki zryczałtowanego podatku dochodowego liczonego od uzyskanego przychodu. Jeżeli biznes generuje koszty to warto wybrać zasady ogólne lub podatek liniowy mając na uwadze wysokości osiąganego przez nasza firmę dochodu. Nie mniej dobór najodpowiedniejszej formy opodatkowania zawsze należy ustalać indywidualnie w oparciu nie tylko o sama branżę, lecz to w jaki sposób prowadzimy swój biznes. W tym celu możesz również zwrócić się do profesjonalnego biura rachunkowego lub doradcy podatkowego.

Mam nadzieje, że choć po części udało mi się pomóc. Serdecznie zapraszam Cię do odwiedzenia innych naszych artykułów o tematyce związanej z podatkami i działalnością gospodarczą. Zapraszam również do polubienia naszego profilu na Facebooku i śledzenia podobnych treści.